Điều gì tạo nên sức mạnh của não bộ?

Các nhà khoa học thần kinh ước tính có khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh hay còn gọi là neuron trong não và trung bình mỗi tế bào thần kinh nhận khoảng 5.000 nối kết từ các tế bào thần kinh khác qua các đầu nối kết (synapse) hay còn gọi là các khớp thần kinh – giống như có 500 nghìn tỷ vi xử lý kết nối với nhau trong một mạng lưới rộng lớn

Câu hỏi đặt ra là cùng có cấu tạo bộ não giống nhau, vậy tại sao có người lại tiếp thu, xử lý thông tin nhanh và dễ dàng trong khi người khác lại chậm và gặp khó khăn? Câu trả lời chính là khả năng truyền dẫn tín hiệu của các tế bào thần kinh trong não bộ chúng ta.

Khi tế bào thần kinh nhận được một tín hiệu, tín hiệu này sẽ tiềm ẩn nơi tế bào dưới dang điện hóa và chuyển từ tế bào này sang tế bào khác ở đầu nối kết bằng một loạt chất hóa học truyền đến, gọi là chất dẫn truyền xung động thần kinh (neurotransmitter) nhằm điều hành mọi  hoạt  động của cơ  thể với trí nhớ, suy nghĩ và cảm xúc.  Đây là những phản ứng của quá trình cảm thọ và chính là yếu tố tạo nên sự thông minh của bộ não.

Song trong chính bộ não, giữa các vùng não lại có sự kết nối các tế bào thần kinh khác nhau. Vùng nào có sự kết nối tế bào thần kinh mạnh mẽ thì vùng đó hoạt động tốt hơn, điều này giải thích được vì sao có người thông minh về tư duy logic, khả năng tính toán, phân tích thông tin rất tốt nhưng lại không giỏi văn học, âm nhạc, hội họa….

Nhưng liệu chúng ta có thể tăng cường độ nhạy bén của não bộ ở những vùng hiện chưa tốt không? Hay nói cách khác chúng ta có thể tăng cường trí thông minh và năng lực não bộ trong một lĩnh vực nào đó đang yếu kém không? Câu trả lời là hoàn toàn có thế. Giải pháp nằm ở việc kích thích và thử thách khu vực đó của não bộ, từ đó tạo ra nhiều liên kết nơron và tăng cường mức độ thông minh, nhạy bén. Nói cách khác, bằng việc luyện tập nhiều lần một việc gì đó, bạn chắc chắn sẽ thông minh hơn, xử lý vấn đề nhanh nhạy hơn trong hoạt động đó. Não bộ cũng giống như cơ bắp, một khi được luyện tập và sử dụng thường xuyên, sẽ có mức độ tăng trưởng mạnh mẽ hơn. Ngược lại, não sẽ yếu dần… giống như bất kỳ cơ bắp nào trong cơ thể khi không được luyện tập và sử dụng thường xuyên.

Có phải mỗi người được sinh ra đã có một mức độ thông minh nào đó và mức độ ấy là cố định trong suốt cuộc đời? Không phải vậy, mức độ thông minh của một người khi sinh ra là yếu tố nền tảng nhưng hoàn toàn có thể được tăng cường nếu có sự kích thích não bộ hợp lý.

Nhưng liệu có giới hạn nào cho trí thông minh không? Một người chậm hiểu có thể rèn luyện bản thân để trở nên nhanh nhạy hơn không? Các nghiên cứu cho thấy, với phương pháp chăm sóc sức khỏe trí não đúng đắn và chế độ rèn luyện trí não phù hợp, điều gì cũng có thể xảy ra.

Vai trò của dưỡng chất với não bộ

Não được nuôi dưỡng bằng những mạng mạch máu phong phú nhất của cơ thể (gồm các động mạch, tĩnh mạch và mao mạch). Ước tính, tổng chiều dài của mạch máu não lên đến hơn 160.000km, đủ để cuốn quanh trái đất 4 vòng.

Với từng nhịp tim, các động mạch mang khoảng 20 tới 25% lượng máu cơ thể lên bộ não, nơi có hàng tỉ tế bào sử dụng 20% lượng oxy và năng lượng dưỡng chất cần thiết trong máu mang tới cho não. Khi đang tập trung suy nghĩ, bộ não có thể dùng tới 50% năng lượng và oxy.

Khi lưu lượng máu đến não giảm xuống dưới mức cần thiết cho sự chuyển hóa, não thiếu máu sẽ bị tổn thương, các chức năng chuyên biệt ở vùng não bị thiếu máu sẽ suy giảm. Nếu tình trạng này kéo dài, mô não sẽ bị tổn thương khó hồi phục, thậm chí bị tổn thương vĩnh viễn.

Một chu trình hoạt động bình thường trong cơ thể người đã khiến mỗi ngày có từ 60.000 tới 100.000 tế bào thần kinh bị hủy diệt và không được thay thế. Số lượng tế bào thần kinh bị hủy diệt còn tăng lên rất nhiều nếu như não bộ bị ảnh hưởng bơi các nguyên nhân khác như:

– Do ảnh hưởng của tuổi tác gây nên thoái hóa não

– Do bị chấn thương não, tai biến mạch máu não, thiếu máu não, thiếu o xy não…

– Do ảnh hưởng của các gốc tự do

– Do ảnh hưởng của bệnh Alzhermer, Parkinson

– Do ảnh hưởng của các chất gây nghiện như rượu, cồn, thuốc lá…

– Do ảnh hưởng của chứng trầm cảm, căng thẳng, lo âu diễn ra dài ngày.

– Do chế độ dinh dưỡng hàng ngày không cung cấp đủ năng lượng, dưỡng chất cần thiết cho não bộ trong khi não phải làm việc ở chế độ công suất cao, áp lực, căng thẳng….

May mắn thay là những tế bào còn lại có thể lãnh phần trách nhiệm của những tế bào bị tiêu hủy. Chúng sẽ mọc ra nhiều nhánh xen kẽ vào khoảng trống để tiếp nhận tín hiệu thần kinh. Sự việc này cũng giống như trong khu rừng già, một cây chết đi thì cây kế cận vươn lên, sinh ra nhiều cành để điền khuyết.

Quá trình hồi phục này phục này phụ thuộc vào độ dẻo dai của các tế bào thần kinh, các khớp nối thần kinh và các chất dẫn truyền thần kinh như là: Norepinephrine (NE, NA), Epinephrine (EN), Acetylcholine (ACh), Dopamine (DA), Serotonin (5HT), Melatonin (MT) và Histamine (HIST) có vai trò rất quan trọng trong quá trình cung cấp năng lượng, truyền tín hiệu đem lại lại sức mạnh cho não bộ…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *